Philips 5400 (EP5447/90) LatteGo Volautomatische Koffiemachine

De Philips 5400 (EP5447/90) LatteGo verbergt een gestandaardiseerde zetgroep achter een glimmend TFT-display en een flinke hoeveelheid marketingtermen. Bij het bestuderen van de technische exploded view-tekeningen zie ik dat de interne mechanica nagenoeg identiek is aan die van de veel goedkopere 2200-serie. Je betaalt bij dit model hoofdzakelijk voor de softwarematige uitbreiding naar twaalf koffievariaties en het kleurenscherm. De koffiemachine maakt gebruik van een enkel aluminium thermoblock met een roestvrijstalen leiding. Dit onderdeel moet met een vermogen van 1500 watt zowel het water voor de espresso als de stoom voor het melkschuim verhitten. Omdat er geen dubbel verwarmingssysteem aanwezig is, moet de machine tussen het zetten en schuimen steeds van temperatuur wisselen. Dit proces zorgt voor vertraging en vergroot de kans op thermische instabiliteit tijdens de extractie. De behuizing is grotendeels opgetrokken uit ABS-kunststof. Dat is licht en goedkoop te produceren maar biedt weinig geluidsisolatie voor de vibratiepomp.

Hoofdpunten uit de analyse

• De vibratiepomp levert een statische druk van 15 bar maar de feitelijke druk op de koffiepuck wordt nergens actief gereguleerd door een overdrukventiel (OPV) met een vaste afstelling op 9 bar.
• Het bonenreservoir heeft een capaciteit van 275 gram en is voorzien van een aroma-afdichting die technisch gezien de oxidatie van de bonen slechts marginaal vertraagt.
• De zetgroep is volledig uitneembaar en vereist wekelijkse handmatige reiniging en maandelijks invetten met siliconenvet om de mechanische frictie binnen de toleranties te houden.
• De keramische maalschijven hebben 12 instelstanden wat beperkt is voor een nauwkeurige afstelling van de doorlooptijd.
• Het LatteGo-systeem werkt zonder slangen waardoor de weg van de melk kort is en de hygiëne technisch eenvoudiger te waarborgen is dan bij systemen met interne leidingen.

Maalmechanisme en de beperking van keramiek

De keuze voor keramische maalschijven in de Philips 5400 suggereert dat de bonen niet oververhit raken tijdens het malen. Keramiek geleidt warmte inderdaad minder snel dan staal. Toch zie ik in de specificaties dat de kleinste maalgraadinstelling vaak nog te grof is voor een extractie die de volledige smaakpotentie benut. Met slechts 12 standen zijn de stappen tussen de maalgraden te groot. Als een espresso bij stand 3 te snel doorloopt en bij stand 2 de pomp blokkeert, heb je geen tussenweg om de extractie te corrigeren. De maalschijven zijn bovendien kwetsbaar voor kleine steentjes die soms tussen de koffiebonen zitten. Waar staal zou deuken, kan keramiek versplinteren.

Thermische stabiliteit en de 15 bar mythe

De fabrikant schermt met een druk van 15 bar. Dit is een theoretische waarde van de pomp zelf. Voor een correcte espresso is een constante druk van 9 bar nodig. Bij dit type volautomaat varieert de druk gedurende de extractie omdat er geen PID-controller aanwezig is die de temperatuur en druk tot op de graad nauwkeurig beheert. De technische data laten zien dat de watertemperatuur direct bij de uitloop vaak schommelt. Dit komt door de beperkte massa van het thermoblock. Een kleine hoeveelheid metaal kan warmte minder goed vasthouden dan een koperen boiler. Hierdoor kan de eerste slok koffie anders smaken dan de tweede.

Het slangloze melksysteem onder de loep

Het LatteGo-systeem is technisch interessant door het ontbreken van aanzuigslangen. Het maakt gebruik van het venturi-effect in een kleine kamer die uit twee delen bestaat. De stoom wordt door een nauwe opening geperst waardoor er een onderdruk ontstaat die de melk omhoog trekt. Dit is een slimme constructie voor onderhoud. De keerzijde is het geluidsniveau. De resonantie in de plastic kamer veroorzaakt een hoogfrequent geluid tijdens het schuimen. Bovendien is de controle over de textuur van het schuim nihil. De machine produceert een standaard schuimkraag met relatief grote bellen in plaats van het microschuim dat nodig is voor melkdranken van hoge kwaliteit.